Автомобильге техникалық қызмет көрсету: ТО құрамына не кіреді және регламент бойынша қандай шығын материалдары ауыстырылады?

Жоспарлы ТО құрамына не кіреді?

Стандартты техникалық қызмет көрсету екі бөліктен тұрады: шығын материалдарын ауыстыру және диагностика жүргізу. Бірінші бөлікке қозғалтқыш майы мен май сүзгісі, ауа және салон сүзгілері, техникалық сұйықтықтар жатады. Екінші бөлікке тежегіш жүйесін, аспаны, рульдік басқаруды, жетек белдіктерін, шлангілерді, шиналардың күйін және сұйықтық деңгейлерін тексеру кіреді. Диагностика тозуды ақауға айналмай тұрып анықтауға мүмкіндік береді.

Техникалық қызмет көрсету мерзімділігі жүрілген қашықтыққа немесе пайдалану уақытына байланысты анықталады. Қайсысы бұрын келсе, сол есепке алынады. Нақты аралықтар автомобильдің белгілі бір моделіне арналған пайдалану нұсқаулығында және сервистік регламентте көрсетіледі. «Жүрілген қашықтыққа немесе уақытқа қарай» қағидасы маңызды, өйткені май мен сұйықтықтар аз жүргеннің өзінде уақыт өте келе қасиеттерін жоғалтады.

Қозғалтқыш майы және май сүзгісі

Қозғалтқыш майы үйкелісті азайтады, жылуды әкетеді және тозу өнімдерін май құрамында ұстап тұрады. Уақыт өте келе май құрамындағы қоспалар өз қасиеттерін жоғалтып, оның пайдалану сипаттамалары біртіндеп төмендейді. Ауыстыру аралығы автомобиль өндірушісінің талаптары мен пайдалану жағдайларына байланысты белгіленеді. Ауыр пайдалану жағдайларында бұл аралық әдетте қысқарады.

Сүзгі шамадан тыс ластанған кезде май ағынына кедергі артады. Белгілі бір жағдайларда қозғалтқышқа майдың берілуін сақтау үшін айналма клапан ашылуы мүмкін. Алайда бұл жағдайда майдың бір бөлігі толық сүзілмей өтеді.

Техникалық сұйықтықтар

Тежегіш сұйықтығы гигроскопиялық қасиетке ие, яғни ауадан ылғалды біртіндеп сіңіреді. Бұл оның қайнау температурасын төмендетеді. Сондықтан қарқынды тежеу және тежегіш жүйесі қызып кеткен кезде сұйықтықта бу көпіршіктері пайда болуы мүмкін. Нәтижесінде тежеу тиімділігі төмендеп, тежегіш педалі жұмсақ сезілуі ықтимал. Ауыстыру мерзімділігі өндірушінің талаптарына байланысты және жүрілген қашықтыққа қарамастан, әдетте екі-үш жылды құрайды.

Салқындатқыш сұйықтық қозғалтқышты қызып кетуден, қатып қалудан және коррозиядан қорғайды. Уақыт өте келе оның құрамындағы қорғаныш қоспалары тиімділігін біртіндеп жоғалтады. Бұл салқындату жүйесінің элементтерінде коррозияның пайда болуын жеделдетуі мүмкін. Ауыстыру аралығы салқындатқыш сұйықтықтың түріне және өндірушінің талаптарына байланысты. Заманауи құрамдар бес жылдан он жылға дейін пайдалануға есептелуі мүмкін.

Трансмиссия сұйықтығын ауыстыру мерзімділігі беріліс қорабының түріне, пайдалану жағдайларына және өндірушінің талаптарына байланысты. Кейбір трансмиссияларда сұйықтық белгіленген жүріс қашықтығынан кейін жоспарлы түрде ауыстырылады. Басқаларында оның күйін бақылау немесе ауыр пайдалану жағдайларында ауыстыру аралығын қысқарту қарастырылған. Нақты талаптар автомобильдің пайдалану нұсқаулығында көрсетіледі.

Ауа және салон сүзгілері

Ауа сүзгісі қозғалтқышты шаңнан және абразивті бөлшектерден қорғайды. Сүзгі болмаса, ауадағы ұсақ бөлшектер цилиндрлердің тозуын жеделдетер еді. Бітелген сүзгі ауа ағынын шектеп, қозғалтқыш жұмысының тиімділігіне әсер етуі мүмкін. Ауыстырудың бағдарлық аралығы — 20 000–30 000 км, ал шаңды жағдайларда одан да жиі ауыстыру қажет.

Салон сүзгісі автомобиль салонына кіретін ауаны тазартады. Ластанған сүзгі жылытқыш пен кондиционердің жұмысын нашарлатады. Сонымен қатар оның бетінде зең мен бактериялар көбеюі мүмкін. Сүзгіні шамамен жылына бір рет немесе әр 15 000–25 000 км сайын ауыстырады.

Оталдыру білтелері және газ тарату механизмі жетегі

Оталдыру білтелері отын-ауа қоспасын тұтандырады. Тозған білтелер тұтанудың үзілуіне, қозғалтқыштың бос жүрісте тұрақсыз жұмыс істеуіне және отын шығынының артуына әкелуі мүмкін. Олардың қызмет ету мерзімі конструкциясына және өндірушінің талаптарына байланысты. Платина және иридий білтелері әдетте кәдімгі никель білтелеріне қарағанда ұзағырақ қызмет етеді.

Газ тарату механизмі (ГРМ) белдік немесе тізбекті жетек арқылы жұмыс істейді. ГРМ белдігінің қызмет ету мерзімі шектеулі, сондықтан оны регламентке сәйкес қатаң түрде ауыстыру қажет. Егер белдік үзілген кезде клапандар поршеньдермен соқтығысатын болса, бұл қозғалтқыштың ауыр зақымдануына әкелуі мүмкін.

ГРМ тізбекті жетегі әдетте белдікке қарағанда ұзағырақ қызмет етеді. Дегенмен оның техникалық күйін бақылап отыру қажет және қажет болған жағдайда ауыстырылады.

Сонымен қатар генераторды, кондиционер компрессорын және автомобиль конструкциясына байланысты басқа да қосымша агрегаттарды қозғалысқа келтіретін жетек белдігі жеке тексеріледі.

Техникалық күйіне қарай қызмет көрсетілетін тораптар

Тежегіш қалыптарының тозу жылдамдығы жүргізу мәнеріне және жол бедеріне байланысты. Сондықтан олардың қалыңдығы әрбір ТО кезінде тексеріліп, нақты тозу деңгейіне қарай ауыстырылады.

Көптеген өндірушілер шиналардың біркелкі тозуы үшін дөңгелектердің орындарын мерзімді түрде ауыстырып отыруды ұсынады. Сондай-ақ аккумулятордың күйін, әсіресе бірнеше жыл пайдаланғаннан кейін, үнемі тексеріп тұрған жөн.

Неліктен техникалық қызмет көрсету регламентін сақтау маңызды?

Техникалық қызмет көрсету регламенті тораптардың есептік қызмет ету мерзіміне және өндіруші жүргізген сынақтардың нәтижелеріне негізделеді. Регламент бойынша қызмет көрсетуді өткізіп алу бірден ақауға әкеле бермейді. Алайда құрамындағы ылғал мөлшері жоғарылаған тежегіш сұйықтығы, қорғаныш қасиеттерін жоғалтқан салқындатқыш сұйықтық және ластанған сүзгілер автомобиль жүйелерінің жұмысын біртіндеп нашарлатып, қымбат жөндеу қажеттілігінің туындау қаупін арттыруы мүмкін.

Техникалық қызмет көрсету аралықтарын сақтау және өндіруші талап ететін допускілерге сәйкес сұйықтықтарды пайдалану автомобильдің сенімділігін сақтауға және оның негізгі тораптарының қызмет ету мерзімін ұзартуға көмектеседі. Бұл ретте нақты автомобиль моделінің пайдалану нұсқаулығын басшылыққа алу қажет.

Дереккөздер

1. Soueast Қазақстан — сервистік қызмет көрсету және кепілдік (ресми сайт): https://soueast.kz/service

2. Capital One Auto Navigator — автомобиль журналисі Бенджамин Хантингтің материалы (Car and Driver / Motor Trend), «How Often Should You Change Your Car's Fluids?»: https://www.capitalone.com/cars/learn/getting-a-good-deal/how-often-should-you-change-your-cars-fluids/2314

3. The Drive — «How Often Should I Change My Car's Fluids?»: https://www.thedrive.com/gear-up/5461/how-often-should-i-change-my-cars-fluids

4. Honda — автомобильді пайдалану жөніндегі нұсқаулық, «Maintenance Schedule» бөлімі (techinfo.honda.com): https://techinfo.honda.com/rjanisis/pubs/om/in0303/IN0303O00156A.pdf